Dna moczanowa- co jeść, a czego unikać?



Dna moczanowa zwana inaczej skazą moczanową lub podagrą to rodzaj zapalenia stawów, które jest wynikiem nadmiernego stężeniem kwasu moczowego we krwi tzw. hiperurykemią. Zbyt duża ilość kwasu moczowego może być spowodowana jego nadmierną produkcją lub jego upośledzonym wydalaniem przez nerki.
U kobiet stężenie kwasu moczowego we krwi powinno mieścić się w granicach 150-340 µmol/l, natomiast u mężczyzn 200-420 µmol/l.  Schorzenie to dotyka zazwyczaj mężczyzn ok. 40 roku życia. Czynnikiem ryzyka rozwoju tej choroby jest nieprawidłowy styl życia tzn. niewłaściwa dieta bogata w tłuste mięsa, podroby, cukry proste, alkohol, mała ilość płynów. Do rozwoju choroby przyczyniają się również nadwaga otyłość, podwyższony poziom cholesterolu i trójglicerydów, ale także czynniki środowiskowe (narażenie na działanie metali) i niektóre leki (np. aspiryna). 

Jak dochodzi do objawów? 
Nadmierna ilość kwasu moczowego krystalizuje się w stawach i tkankach miękkich. Powstające kryształki wywołują reakcję zapalną. 

Jak sobie pomóc?
Kluczem do zachowania zdrowia i uniknięcia ataków dny jest niewątpliwie właściwa dieta! Przede wszystkim eliminująca alkohol i produkty bogate w związki purynowe.

Optymalna jest dieta mleczno-jajeczno-wegetariańska (produkty te obniżają stężenie kwasu moczowego we krwi poprzez zwiększanie wydalania tego związku z moczem).

Co wykluczyć, co włączyć do diety?
  • Z diety należy wyeliminować pokarmy bogate w związki purynowe tj.: tłuste mięsa, szprotki, wątroba, nerki, wyciągi z kości i mięsa, rosoły, wywary mięsne i kostne. Należy ograniczyć spożycie wędlin i konserw, szczególnie takich wytwarzanych przemysłowo.
  • Mięso należy spożywać w ograniczonej ilości max 100 g na dobę - najlepiej gotowane w dużej ilości wody, co pozwala na wypłukanie części puryn do wywaru. Następnie woda z ugotowanego mięsa powinna być odlana. Można też moczyć mięso przed obróbką termiczną.
  • Mięso, które jest odpowiednie to chudy drób - kurczak, indyk, natomiast ryby tj.: dorsz, mintaj, miruna.
  • Źródłem białka w diecie powinny być głównie: mleko 2% tłuszczu, sery twarogowe chude, kwaśne napoje fermentowane tj. kefir, maślanka, jogurty naturalne, jaja. 
  • Źródłem węglowodanów w diecie powinny być pełnoziarniste produkty zbożowe tj.: pieczywo żytnie razowe, kasze, makarony pełnoziarniste, ryż brązowy, płatki owsiane.
  • Dieta powinna obfitować w warzywa i owoce. Są źródłem błonnika witamin, soli mineralnych, flawonoidów, antyoksydantów, które działają przeciwmiażdżczycowo  i przeciwnowotworowo. Zalecana ilość warzyw to ok. 500 g, a owoców ok. 200 g dziennie. Należy wybierać owoce i warzywa sezonowe (w okresie jesienno-zimowym mogą być również mrożonki). Najlepiej zjadać na surowo, gdyż wtedy zachowują najwięcej cennych składników. Do diety warto włączyć wiśnie, czereśnie i inne ciemne owoce ponieważ zawarte w nich związki fenolowe powodują rzadsze występowanie napadów dny. Natomiast spożycie tych owoców w czasie napadu dny może zredukować stan zapalny i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Przeciwwskazane są owoce kandyzowane i w syropach. Roślin strączkowych, szpinaku, szparagów, kalafiora i brokuł, mimo średniej zawartości w nich puryny, nie eliminujemy. Puryny w tych produktach znajdują się we frakcjach błonnika pokarmowego, który jest wydalany z n organizmu. Badania dowiodły, ze spożycie produktów roślinnych bogatych w puryny, takich jak: fasola, groch, szpinak, grzyby itp., nie było związane ze wzrostem stężenia kwasu moczowego. Dodatkowo rośliny strączkowe sprzyjają utrzymaniu prawidłowego stężenia cholesterolu. 
  • Bardzo ważne jest regularne również spożywanie posiłków (3-4 x dziennie), ostatni posiłek powinien być spożyty 3-4 godziny przed snem (w nocy zwiększa się bowiem ilość zatrzymywanego w organizmie kwasu moczowego).
  • Należy ograniczyć cukry proste (słodzenie jest niewskazane).
  • Należy ograniczyć dosalanie potraw. Dziennie do 5 g dziennie- niepełna mała łyżeczka). Nadmiar sodu powoduje zahamowanie wydalania kwasu moczowego z moczem. Nadmiar sodu przyczynia się również do wzrostu ciśnienia tętniczego krwi. Z diety należy wyeliminować słone przekąski, chipsy. Warto również zmniejszyć ilość produktów kiszonych. 
  • Należy spożywać duże ilości płynów – najlepiej wody – ponad 3 litry na dobę, aby zapobiegać nadmiernemu zagęszczaniu moczu i wytrącaniu się kryształków kwasu moczowego w kanalikach nerkowych. Aby nie dopuścić do tworzenia się kamieni w nerkach w nocy, osoba z dną moczanową powinna wypijać wodę przed snem. Powinny to być woda mineralna (najlepiej bogata w wapń), herbata zielona, herbata czarna bez cukru (słabe napary). W mniejszej ilości rozcieńczane soki z domowych przetworów, świeże soki owocowe i warzywne i rozcieńczane wodą (najlepiej samodzielnie wyciskane). 
  • Z diety należy wykluczyć napoje alkoholowe, ponieważ wpływają one niekorzystnie na przebieg dny moczanowej i mogą doprowadzić do napadu bólu. Dodatkowo alkohol dostarcza pustych kalorii i nie sprzyja w redukcji masy ciała. 

Jak gotować?
Najlepszymi metodami przygotowywania posiłków mięsnych w dnie moczanowej jest ich gotowanie w dużej ilości wody. Dzięki temu puryny obecne w mięsie przechodzą do wywaru. 
Oprócz gotowania w mniejszej ilości można również zastosować technikę duszenia, bez obsmażania lub obsmażać z małą ilością tłuszczu. Obsmażone potrawy należy podlewać niewielką ilością wody i dusić potrawę do miękkości pod przykryciem. Dozwolone jest pieczenie w folii przeźroczystej, w pergaminie, na ruszcie, rożnie. 

Jeżeli potrzebujesz indywidualnej porady i planu żywieniowego napisz na adres posmakujzdrowia@gmail.com.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz